start   dokumenty   podręczniki   e−learning   szkolenia     polski   english    deutsch    suomi 
 
Lider projektu: KANA Gliwice     Partnerzy: CJD Maximiliansau, Uniwersytet Tampere







 Aktualności          
 Realizatorzy 
 Informacje
 dla realizatorów 
 Archiwum prasowe
 Program
 Leonardo da Vinci 
 Leonardo da Vinci 
 życie i twórczość
 Kontakt            


 

europa.eu.int Education
and Training


cofund.org.pl Fundusz Współpracy
Cooperation Fund

Leonardo da Vinci
projekt w ramach programu Leonardo da Vinci

 

Innowacyjne metody wykorzystywania technologii informacyjnej
w doskonaleniu zawodowym nauczycieli i instruktorów zawodu


[wersja do druku]  Leonardo da Vinci 

Artysta



Rok 1469 to początki artystycznej działalności Leonardo da Vinci. Wysłany przez ojca na praktykę do Florencji, zostaje uczniem znanego mistrza malarza Andrea del Verocchio, gdzie uczy się malarskiej perspektywy, technik malowania i rzeźbienia. W niedługim czasie swymi umiejętnościami prześciga samego mistrza, czym szybko zyskuje sobie sławę. W roku 1472 powstaje dzieło odzwierciedlające olbrzymi talent młodego malarza. Są to dwa anioły na obrazie Verocchia: "Chrzest Chrystusa".

Dziesięć kolejnych lat jego twórczości to tzw. okres florencki (1472 - 1482). Powstają wówczas trzy kolejne dzieła: Hołd Trzech Króli, Zwiastowanie, Św. Hieronim. Ujawniają się też techniczne zainteresowania Leonardo, a ich śladem są rysunki przedstawiające maszyny, działa, bomby, machiny oblężnicze. Okres mediolański (1483 - 1499) związany jest z pracą na dworze Lodovica Sforzy. Obrazy pochodzącego z tamtego okresu to m.in.: "Dama z gronostajem", "Madonna wśród skał", "Ostatnia wieczerza", a także prace z dziedziny architektury, np. model kopuły katedry oraz plany pałacu.

Drugi okres florencki (1500 - 1506) przynosi kolejne arcydzieła: szkic do obrazu "Św. Anna Samotrzecia", portret Mony Lizy, szkic do malowidła ściennego "Bitwa pod Anghiari". Czas intensywnych badań nad anatomią człowieka przypadł na drugi okres mediolański (1506 - 1513) w życiu Leonardo. Pozostały z tego okresu niezliczone rysunki a także dzieła takie jak: druga wersja "Madonny wśród skał", malowidło "Św. Anna Samotrzecia", "Św. Jan Chrzciciel", "Bachus" oraz "Leda z łabędziami".

W swych poszukiwaniach uniwersalnego środka przekazu w malarstwie, Leonardo wykorzystywał perspektywę i inne elementy realistyczne chcąc w sposób jak najwierniejszy przelać rzeczywistość na płótno. Takie dążenie do realistycznego przedstawiania świata było wówczas niesłychanie innowacyjne. Mistrzowsko posługujący się technikami ówczesnych czasów Leonardo rozpoczął badania naukowe nad istotą światła i cienia. Chcąc oddać iluzję trójwymiarowości przedmiotów, zastosował metodę światłocienia (chiaroscuro). Obserwując sposób w jaki szczegółowe elementy przedmiotów i ich kolor zmienia się odpowiednio do stopnia oddalenia, w doskonały sposób korzystał z modelunku malarskiego (sfumato). Wyrazistość konturu zacierała się dzięki łagodnym przejściom światłocieniowym, co w rezultacie dawało wrażenie oglądania obiektu przez mgłę lub dym. Obrazy uzyskiwały w ten sposób niepowtarzalną atmosferę i głębię.

W swych nieustannych wysiłkach zmierzających do uzyskania piękna doskonałego i idealnej postaci ludzkiej, Leonardo zapoczątkował intensywne badania naukowe nad fizycznymi proporcjami mężczyzn, kobiet i dzieci. Jego niezwykle realistyczne obrazy ujawniały dogłębne studia anatomiczne. W przeciwieństwie do artystów mu współczesnych, daleki był od tworzenia obrazów przedstawiających groteskowo muskularne ciała. Uważał oko za najlepszy instrument do poznawania praw natury, artystę za najbardziej odpowiednią osobę do ich obrazowania, a powstające rysunki traktował jako działania wspierające procesy badawcze.

Leonardo da Vinci w sposób harmonijny łączył indywidualność wielkiego artysty z olbrzymią wiedzą uczonego.

Naukowiec

Absolutna wyjątkowość Leonardo da Vinci jako naukowca polegała na tym, iż wypełnił on przepaść dzielącą metody stosowane w średniowieczu oraz nowoczesne podejście naukowe. Jego eksperymenty w dziedzinie anatomii oraz badania nad cieczą były absolutnie innowacyjne w porównaniu do osiągnięć jego poprzedników.

Swoje badania naukowe rozpoczął w trakcie pobytu w Mediolanie a czas ich szczególnej intensyfikacji to rok 1505. Zakres tematów jakie dogłębnie studiował jest niewiarygodnie szeroki i obejmuje m.in.: anatomię, zoologię, botanikę, geologię, optykę, aerodynamikę, hydrodynamikę. W swej niesłabnącej determinacji w zgłębianiu wiedzy na temat praw rządzących otaczającym światem Leonardo dalece przewyższał jemu współczesnych. Obserwacje zjawisk przyrody prowadziły go do zadawania pozornie prostych pytań naukowych, np. na temat lotu ptaków. Odpowiedzi na nurtujące pytania przedstawiał w swych rysunkach. Jego obserwacje ujawniały niespotykane zdolności percepcji i logicznego myślenia. Jednocześnie jego pęd do podejmowania coraz nowszych przedsięwzięć oraz wyciągania wniosków był niewyobrażalny. W sferze badań naukowych, Leonardo da Vinci zapoczątkował systematyczną i opisową metodę nauk przyrodniczych, która - w owym czasie niewątpliwie innowacyjna - stosowana była powszechnie aż do wieku XIX.

W swych notatkach, które sporządzał w trakcie badań nad ludzkim ciałem, Leonardo podkreślał że studia anatomiczne nie powinien cechować rozwlekły i niejasny styl. Był zwolennikiem precyzyjnego portretowania z wielu perspektyw. Konsekwentnie stosował metodę badania naukowego, która polegała na wnikliwej obserwacji potwierdzonej powtarzanymi kilkakrotnie testami, precyzyjnej ilustracji zjawiska lub przedmiotu i dołączeniu krótkich notatek wyjaśniających. W konsekwencji, pozostawił potomnym przepastne tomy notatek na rozmaite tematy, począwszy od natury słońca, księżyca i gwiazd, poprzez powstawanie skamielin a skończywszy na zagadkach lotu.

Wynalazca

Nawet geniusz potrzebuje środków do życia. Leonardo wykorzystywał zatem swe umiejętności do celów bardziej dochodowych, w dziedzinach takich jak np. architektura, inżynieria militarna, budowa kanałów czy projektowanie broni. W czasie gdy pracował dla Księcia Mediolanu, miał możliwość przelania na papier niektórych ze swych pomysłów związanych z bronią i fortyfikacjami. W tamtych czasach jego talent inżynierski nie miał sobie równych. Swą determinacją w tworzeniu "nowych maszyn dla nowego świata" pozostawił wszystkich innych twórców włoskiego renesansu daleko w tyle.

Genialne pomysły Leonardo da Vinci zaskakiwały praktycznością i wizją iście prorocką. Wypełniając swe obowiązki inżyniera wojskowego i architekta na rzecz Cesare Borgia, Leonardo zaproponował utworzenie suchego przejścia poprzez zatokę Stambułu, łączącego mostem Złoty Róg i cieśninę Bosfor. Niestety, jak większość nowatorskich pomysłów, plan zbudowania mostu spalił na panewce, ponieważ inżynierowie ówcześni nie byli w stanie podjąć wyzwania związanego z tak wielkim przedsięwzięciem. Jednakże, współcześni inżynierowie uznali, że konstrukcja mostu byłaby w pełni wykonalna, co jest żywym potwierdzeniem niewiarygodnego wręcz geniuszu Leonardo da Vinci.

Innym źródłem fascynacji dla Leonardo była kwestia pomiaru czasu. Pochłaniała go kwestia wykorzystania mechanicznych przekładni a studia nad nimi sprawiały mu prawdziwą przyjemność. Jednak to woda - podstawowe źródło energii w tamtym czasie - nieustannie intrygowała Leonardo. Prowadząc badania nad wszystkimi jej postaciami zastanawiał się nad sposobami ich wykorzystania. Wykonał projekty np. urządzenia do pomiarów wilgotności, armaty zasilanej parą, szeregu rozmaitych kół wodnych i licznych urządzeń przemysłowych napędzanych przepływem wody. Opracował także bardzo ambitne plany kanalizacji Mediolanu. Od momentu rozpoczęcia badań nad wodą, Leonardo nie zaprzestawał pracy nad wynalazkami tak osobliwymi jak np. śniegowe obuwie do chodzenia po wodzie, urządzenia do oddychania (kombinezon do nurkowania), płetwowe rękawice do eksploracji podwodnej, urządzenie do utrzymywania się na powierzchni wody itp.


Leonardo da Vinci jest niegasnącym źródłem inspiracji. Jego postać, jego pasja i pracowitość zachęca niezmiennie do poszukiwania nowych dróg i wykraczania poza przyjęte granice.

Link do strony zawierającej rysunki i modele wynalazków: http://www.museoscienza.org/english/leonardo/default.htm